Katten ziektes

  • HCM  (Hypertrofische Cardiomyopathie)
  • PKD   (Polycystic Kidney Disease)
  • FIP     (Feliene Infectieuze Peritonitis)
  • Felv   (Feliene Leucemie Virus / Leucose)
  • Fiv     (Feline Immunodeficientie Virus)

H C M - Hypertrofische Cardiomyopathie

Hypertrofische Cardiomyopathie (HCM) is een vaak voorkomende hartkwaal bij katten.

Het is een erfelijke aandoening waarbij de hartspier zodanig gaat verdikken dat de functie van het hart vermindert en het hart niet meer voldoende bloed in het lichaam kan stuwen. Hierdoor kunnen ook bloedklonters ontstaan in het hart. De ziekte wordt vaak bij jonge dieren vastgesteld en komt vaker voor in bepaalde kattenrassen, zoals de Maine Coon.

 

Symptonen

Cardiomyopathie leidt tot hartfalen. De typische symptomen van hartfalen bij de kat zijn kortademigheid, een snelle hartslag die onregelmatig kan zijn en hartruis.
Sommige katten met hypertrofische cardiomyopathie vertonen gedurende lange tijd weinig of geen symptomen.
Plotse sterfte kan echter ook optreden. Katten met een bloedklonter of thrombus kunnen een trombose krijgen. Door verstopping van een slagader kunnen deze katten een verlamming van een achterpoot krijgen.

 

Diagnose

De klinische tekens en de leeftijd en ras van de kat kunnen al een aanwijzing geven, maar de diagnose kan enkel gesteld worden met behulp van echocardiografie, een techniek waarbij men met behulp van ultrasone geluidsgolven binnen in het hart kan kijken. Men kan dan de dikte van de hartwand meten en met bepaalde technieken de stroming van het bloed in het hart aantonen. Eventueel aanwezige bloedklonters kunnen ook vastgesteld worden.

 

Behandeling

Er is geen genezing mogelijk Hypertrofische Cardiomyopathie.
Indien nodig zal men het eventueel aanwezige hartfalen behandelen. Plaspillen kunnen het overtollige vocht afdrijven en er bestaat medicatie die de samentrekking van het hart beïnvloed.
Men kan overwegen om katten met een trombose bloedverdunners te geven, maar deze zijn zeer moeilijk te doseren bij katten en de prognose van dergelijke dieren is over het algemeen erg slecht.

 

Prognose

De prognose is jammer genoeg niet zo goed. Katten met HCM die nog geen symptomen hebben kunnen soms nog meer dan 5 jaar overleven. Indien er al klinische tekens van ziekte zijn (hartfalen) dan wordt deze overlevingsperiode veel korter.
Katten met een bloedklonter hebben een erg slechte prognose: ze sterven meestal binnen enkele maanden

 

Preventie

Gezien de erfelijke achtergrond moet men aangetaste katten uitsluiten van de fok.


P K D - Polycystic Kidney Disease

PKD is de afkorting van Polycystic Kidney Disease: Polycystische Nierziekte.
Het is een erfelijke aandoening waarbij in de nieren geleidelijk aan grote met vocht gevulde holtes ontstaan. Gezien de erfelijkheid komt de ziekte vaker voor in bepaalde rassen en families: vooral bij Perzen komt PKD vaak voor. Ook katten van andere rassen waar Perzen werden ingekweekt, zoals de Heilige Birmaan,

de Ragdoll en de Britse Korthaar, kunnen PKD vertonen.

 

Symptomen

Door de ontwikkeling van de holtes verminderd geleidelijk de functie van de nieren. De holtes verdrukken als het ware het gezonde nierweefsel en geleidelijk aan ontstaan tekens van chronische nierinsufficiëntie.
De eerste symptomen treden meestal op middelbare leeftijd op, als de dieren 6 à 7 jaar oud zijn.

 

Diagnose

De diagnose wordt gesteld met behulp van een echografie. De holtes worden duidelijk zichtbaar met dit onderzoek. Met DNA onderzoek kan men tegenwoordig PKD vaststellen als er bij echografisch onderzoek nog geen holtes zichtbaar zijn in de nieren.

 

Behandeling

De behandeling van PKD zal dezelfde zijn als voor chronische nierinsufficiëntie.
De dieren krijgen een speciaal eiwitarm dieet om de nieren te ontlasten. Dit kan aangevuld worden met medicatie.

 

Prognose

Helaas is er geen remedie tegen PKD en zullen de dieren uiteindelijk bezwijken aan de gevolgen ervan.

 

Preventie

PKD is een erfelijke ziekte. Het is dus erg belangrijk om aangetaste dieren uit te sluiten van de kweek.
Perzen die ingezet worden voor de fok moeten getest worden op PKD alvorens ermee te kweken.


FIP of Feliene Infectieuze Peritonitis

FIP of Feliene Infectieuze Peritonitis is een ingewikkelde aandoening die veroorzaakt wordt door een virus.
Men vermoedt dat de ziekte eigenlijk wordt veroorzaakt door het Feliene Enterische Corona Virus (FECV).

Dit is een relatief onschuldig virus dat wat diarree kan veroorzaken bij katten en waar de kat normaal snel van geneest. Het is wel erg besmettelijk en er bestaan katten die drager zijn van dit virus en dit dus continu uitscheiden, zonder dat ze er symptomen van ondervinden.

Blijkbaar muteert dit FECV virus vrij gemakkelijk. In ongeveer 1 op 50 geïnfecteerde katten kan het genetisch materiaal van dit virus zich wijzigen om het FIP virus te vormen. Dit virus is niet besmettelijk, maar veroorzaakt ernstige symptomen.
Deze mutatie schijnt meer voor te komen bij stress en bij katten met een verminderde immuniteit (zoals bij Fiv en FeLV!).

 

Symptomen

FIP bestaat in 2 vormen: de natte en de droge vorm.

 

De natte vorm van FIP is vrij typisch: de katten krijgen enorme vochtuitstortingen in buik en/of borstholte. De buik kan enorm gezwollen zijn en het vocht dat de dierenarts eruit haalt heeft een typisch geel en dradentrekkend uitzicht. Vocht in de borstholte kan ernstige ademhalingsproblemen veroorzaken.

 

De droge vorm van FIP wordt gekenmerkt door de vorming van plaques overal in het lichaam. Deze kunnen in alle organen ontstaan en daar ontstekingsreacties uitlokken. De nieren, lever, longen, lymfeknopen, darmen, hersenen en ogen kunnen aangetast zijn. De dieren vertonen dan tekenen van ontsteking van deze organen.

Koorts treedt vaak op en katten met FIP zijn lusteloos, verliezen eetlust en vermageren.
Beide vormen zijn dodelijk. De overlevingstijd van de natte vorm is enkele weken, van de droge enkele maanden.

 

Een vermoedelijke diagnose wordt gesteld ahv de klinische tekens en bloedonderzoek. Bij de vochtige vorm wordt ook het buik- of borstholtevocht onderzocht.

Een definitieve diagnose kan enkel gesteld worden door onderzoek van weefseldeeltjes of door lijkschouwing.

Men kan het leven van het dier wat rekken door hospitalisatie en agressieve therapie, maar uiteindelijk zal het dier met FIP sterven.

 

Prognose

Slecht: de kat zal sterven.

 

Preventie

Er is een vaccin beschikbaar maar dit wordt nooit toegediend, wegens de slechte werking ervan en het weinig voorkomen van FIP.


FeLV - Feliene Leucemie Virus (Leucose)

De ziekte leucose ontstaat ten gevolge van een infectie met het Feliene Leucemie Virus (FeLV). FeLV wordt voornamelijk overgedragen via speeksel van besmette katten, maar ook via urine en ontlasting.
De overdracht via speeksel heeft tot gevolg dat samenlevende katten die uit elkaars voederbak eten vaak beide besmet zijn. Niet alle katten die in contact komen met het leukemie virus krijgen ook daadwerkelijk de ziekte leucose. Men heeft vastgesteld dat voornamelijk jonge kittens gevoelig zijn voor het ontwikkelen van de ziekte.

Oudere katten schijnen in vele gevallen een afweer tegen het virus te ontwikkelen.

 

Symptomen

Infectie met FeLV veroorzaakt leukemie: tumoren van de witte bloedcellen. Dit kan tot gevolg hebben dat de kat tumoren krijgt, eender waar in het lichaam. Vaak worden de interne organen, zoals lever, longen, milt en nieren aangetast. Leucose is een vaak voorkomende oorzaak van tumoren bij katten.

Door de ziekte gaan de witte bloedcellen, die instaan voor de afweer, hun werking niet meer naar behoren kunnen uitvoeren. Dit heeft een ziektebeeld tot gevolg dat grote gelijkenissen vertoont met FIV of Kattenaids: een verminderde weerstand gekenmerkt door chronisch ontstekingen en infecties.

 

Diagnose

De diagnose van leucose wordt gesteld dmv een bloedtest. Deze test wordt vaak gecombineerd met de FIV-test, omdat het ziektebeeld van beide ziektes erg kan gelijken en omdat infecties met deze virussen vaak samen voorkomt.

 

Behandeling

Er is geen genezing mogelijk voor leucose.

De secundaire infecties kunnen bestreden worden met antibiotica.

Tumoren kunnen behandeld worden met medicatie die de groei van de tumoren onderdrukt, maar deze hebben vaak ook een negatief effect op de al verminderde weerstand van de kat.

 

Prognose

Slecht: leucose is dodelijk. Meestal sterven de katten binnen de 1 tot 3 jaar.

 

Preventie

In tegenstelling tot FIV is er wel een vaccin beschikbaar tegen het leukemie virus. Dit vaccin verkleint sterk de kans dat de kat de ziekte gaat ontwikkelen, maar sluit deze kans niet volledig uit.


FIV of kattenaids (Feline Immunodeficientie Virus)

FIV (Feline immunodeficiëntievirus) is een virus dat kattenaids veroorzaakt. AIDS staat voor Acquired ImmunoDeficiency Virus, wat wil zeggen dat het virus het afweersysteem kapot maakt. Tussen besmetting met het virus en het optreden van de symptomen kan een lange periode zitten. Uiteindelijk treed AIDS op, met daarbij onder andere infecties, tumoren en andere ziektes die het hele lichaam beïnvloeden. FIV kan alleen bij de kat AIDS veroorzaken, en is dus niet gevaarlijk voor de mens.

 

FIV komt wereldwijd voor en werd in 1987 voor het eerst beschreven. Het virus wordt overgebracht via bloed- en speekselcontact, vooral via vecht- en bijtwonden. Daarom zien we de ziekte vaker bij katers die buiten komen en veel vechten. Bij een dekking van een poes door een kater wordt er vaak een nekbeet gegeven, waardoor besmetting kan optreden. Ook kan een geïnfecteerde drachtige poes het virus overdragen aan de kittens via de placenta of de moedermelk. In tegenstelling tot HIV bij de mens wordt het virus niet overgedragen via seksueel contact.

 

Vooral fokkers hebben te maken met FIV. Het is aan te raden zowel poes als kater te laten testen op FIV voordat de dekking plaatsvindt.

 

Symptomen en ziekteverloop

Vaak gaat een acute infectie met FIV gepaard met symptomen die amper worden opgemerkt zoals voorbijgaande koorts, opgezette lymfeklieren en een laag aantal witte bloedcellen. Hierna treedt vaak een periode op die niet gepaard gaat met klinische symptomen (asymptomatische fase). Deze fase kan wel een aantal jaar duren. In deze periode zonder symptomen kan de kat wel andere katten besmetten. Na deze periode zien we meestal vage symptomen ontstaan. De kat komt daarna in het AIDS-stadium, en is duidelijk niet in orde. Wanneer het AIDS-stadium optreedt hangt van een aantal factoren zoals leeftijd, gezondheid op het moment van de infectie, manier van besmetting et cetera. Vaak gaat AIDS gepaard met ernstige ontstekingen van de slijmvliezen van de bek (stomatitis), ademhalingsproblemen, diarree, abcessen en gewichtsverlies. Ook neurologische symptomen, nierfalen of tumoren zijn mogelijk. Het virus tast het immuunsysteem van de kat aan waardoor deze gevoelig wordt voor allerlei infecties.

 

Diagnose FIV

Door middel van bloedonderzoek kunnen we antilichamen tegen FIV aantonen. Katten maken meestal binnen 60 dagen na infectie met het virus al antilichamen aan, al duurt dit bij sommige katten langer. Wanneer een test negatief is, maar een recente besmetting wordt vermoed, dan kan het onderzoek na 60 dagen herhaald worden.

 

Vals positieve resultaten komen voor, dit betekent dat de test een positief resultaat geeft terwijl er geen antilichamen tegen FIV aanwezig zijn. Wanneer deze kat geen symptomen vertoont raden we aan de test te herhalen. Een negatieve test daarentegen is wel erg betrouwbaar.

 

Behandeling

Kattenaids is helaas niet te genezen. De behandeling bestaat uit het aanpakken van de infecties die optreden ten gevolge van de verminderde afweer. Ook kan een antiviraal middel worden toegediend in de hoop het virus wat te remmen. Helaas is deze therapie duur en niet 100 % werkzaam.

In Nederland is geen vaccin beschikbaar tegen FIV.

 

Preventie

Het is belangrijk dat katten waarbij FIV is vastgesteld geen andere katten kunnen besmetten. Dit betekent dat ze alleen gehuisvest moeten worden, en niet meer naar buiten kunnen. Zoals eerder vermeld is het verstandig zowel kater als poes voor de dekking te testen.

 

Hoe stellen we de diagnose FIV?

FIV kunnen we aantonen met een bloedonderzoek. De meeste praktijken hebben daarvoor een sneltest die antilichamen tegen FIV (en FeLV) meet in huis. Als deze test aangeeft dat je kat FIV heeft, maar je ziet aan de kat nog geen verschijnselen (stadium 2 bijvoorbeeld), dan is het verstandig om het bloedonderzoek in een laboratorium te laten bevestigen.

 

Behandeling van FIV

Helaas bestaat er geen medicijn dat FIV zelf tegen gaat. De behandeling is dan ook puur ondersteunend bedoeld. Antibiotica of antischimmelmiddelen worden gegeven als er sprake is van infecties met bacteriën of schimmels. Er bestaat een optie om met Interferon® te behandelen: een virusremmer die per injectie gegeven wordt. In totaal worden er 3 kuren van 5 dagen gegeven. Het nadeel is dat het erg duur is; de gemiddelde prijs voor de totale kuur is al gauw 600 euro. Daarnaast is de werkzaamheid niet voor 100% aangetoond. Helaas is er nog geen goed werkend vaccin tegen FIV beschikbaar.

 

En verder?

Katten met FIV kunnen het best niet meer buiten gelaten worden (of alleen in een goed afgeschermde tuin)zodat zij andere katten niet meer kunnen besmetten. Daarnaast is het verstandig om een FIV-positieve kat niet samen met andere katten te huisvesten. Als het alleen-huisvesten niet lukt, dan is mijn beste advies om katers te castreren zodat eventuele agressie (en daarmee de kans op bijtwonden) afneemt. Een andere optie is om je kat te laten opnemen door een stichting die zich inzet voor katten met o.a. FIV of FeLV.

 

Het immuunsysteem van je kat is, zoals eerder uitgelegd, onderdrukt. Het is daarom van groot belang dat je voorkomt dat hij een nieuwe infectie kan oplopen. In dat kader is het verstandig om je kat een complete brok (aangevuld met eventueel wat blikvoer) te geven. Absoluut geen rauw vlees, want dat is regelmatig een bron van schadelijke bacteriën. Daarnaast adviseer ik om regelmatig met je kat bij de dierenarts langs te gaan. Mocht je enigszins twijfelen over het ziek worden van je katje; ga dan gelijk! Hoe eerder er behandeld kan worden tegen eventuele infecties, hoe beter.

 

Toekomst

Een kat met FIV heeft soms wel 5 jaar voordat hij werkelijk ziek wordt. Helaas zullen katjes met aids uiteindelijk allemaal overlijden aan de gevolgen van een niet te overwinnen infectie.

 

Tot slot

Een niet zo leuk verhaal over een pittige aandoening. Toch hoop ik hiermee verduidelijkt te hebben dat FIV vooral voor katten onderling via bijten besmettelijk is en dus niet voor de mens. Het betekent dan ook zeker niet dat je je katje weg moet doen of er niet meer mee kan kroelen. Als je katten thuis nooit ruzie hebben, dan kun je ze eventueel zelfs bij elkaar laten, mits je de kater (evt poes) laat castreren.

 

Een infectie met FIV leidt tot onderdrukking van het immuunapparaat.  Hierdoor treden makkelijker secundaire infecties op die minder goed en adequaat door de kat kunnen worden aangepakt. De ziekte verloopt een aantal stadia.

 

1. Het eerste stadium is de acute fase. Deze treedt vanaf 4 weken na infectie op. Hierbij kunnen de katten ziek zijn maar dat hoeft niet. Vaak wordt alleen wat koorts gezien. Deze fase kan tot 4 maanden duren. 

2. Stadium van de asymptomatische drager. Dit is het stadium waarin er geen klachten worden gezien. De kat is een drager van het virus zonder daarvan ziek te zijn. De kat kan in deze fase wel andere katten besmetten! Deze fase kan verschillende maanden tot jaren duren. 

3. Stadium van klinische klachten. Dit is de fase van allerlei vage klachten:

 

  • steeds terugkerende koorts
  • oogontsteking
  • vermagering
  • verminderde eetlust
  • tandvleesontsteking
  • diarree
  • benauwdheid

Katten in dit stadium overlijden meestal binnen een jaar.